Witamy w portalu Wczesne Średniowiecze
Wyszukiwanie:
Artykuły
26. Funeralia Gnieźnieńskie – sprawozdanie cz. 1
W dniach 13-14 maja 2026 r. odbyło się 26. spotkanie z cyklu „Funeralia Gnieźnieńskie”. Tegorocznym tematem wiodącym był „Człowiek między środowiskiem a kulturą. Ludzki szkielet: szczątki – źródło – zabytek?”.
Czasopismo Naukowe
Połabszczyzna a Wielkopolska. Relacje pomiędzy Słowianami połabskimi a grupami zamieszkującymi obszar Wielkopolski we wczesnym średniowieczu
Aktualności
Psy podróżujące setki kilometrów? Nowe badania odsłaniają zaskakujące sieci wymiany w świecie Majów
Na łamach czasopisma Journal of Archaeological Science opublikowano wyniki analiz szczątków psów, odkrytych na terenach dawnej cywilizacji Majów. Badania wskazują, że część zwierząt trafiała do miast położonych w wyżynnych rejonach stanu Chiapas z odległych obszarów Jukatanu, oddalonych nawet o setki kilometrów. Wyniki sugerują istnienie rozbudowanych sieci wymiany żywych zwierząt już w okresie klasycznym (ok. 400–800 n.e.).
Czasopismo Naukowe
Arkona – święte miejsce Słowian zachodnich
Aktualności
Nowe badania DNA zmieniają obraz wędrówek ludów
Międzynarodowy zespół badaczy pod egidą Uniwersytetu Johannesa Gutenberga w Moguncji przeanalizował genomy aż 258 osób żyjących na dawnym pograniczu rzymskim w południowych Niemczech w latach 400–700 n.e.
Artykuły
Dziejopisarstwo ruskie w dobie najazdów mongolskich, czyli kilka słów o Kronice halicko-wołyńskiej (Kronice Romanowiczów)
Średniowieczna kultura ruska wykształciła unikalne cechy, lecz nie funkcjonowała w próżni. Elity domeny Rurykowiczów utrzymywały kontakty z różnymi kręgami cywilizacyjnymi. Świetnym przykładem jest Kronika halicko-wołyńska. Jej twórcy odeszli od schematu tradycyjnego latopisu i stworzyli jedyną w swoim rodzaju staroruską kronikę dworską, będącą znakomitym źródłem wiedzy o Rusi Zachodniej w XIII w.
Artykuły
Dziejopisarstwo ruskie w dobie apogeum rozdrobnienia
W ciągu XII w. potężne państwo ruskie przekształciło się w konglomerat księstw, których władcy starali się prowadzić coraz bardziej samodzielną politykę. Wiedzę na temat tego momentu dziejowego czerpiemy m.in. z dwóch powstałych wówczas zabytków historiografii: Latopis kijowski dokumentuje rozpad państwa z perspektywy południa, a Latopis suzdalski przedstawia północno-wschodni punkt widzenia.
Aktualności
Letnia Szkoła Archeologii Średniowiecza w „pierwszym” Kołobrzegu
Od 1 do 15 września 2026 r. odbędzie się pierwsza edycja Letniej Szkoły Archeologii Średniowiecza – wyjątkowego projektu organizowanego przez Centrum Studiów Mediewistycznych i Instytut Archeologii i Etnologii PAN. Uczestnicy wydarzenia będą mieli okazję dotknąć własnymi rękami (dosłownie, bo metodą wykopaliskową) przeszłości „pierwszego” Kołobrzegu.
Aktualności
Pieczęć Edwarda Wyznawcy odnaleziona po raz drugi. Nowe spojrzenie na początki angielskich dokumentów
Jedna z najcenniejszych pamiątek po dynastii z Wesseksu – pieczęć króla Edwarda Wyznawcy (1002–1066) – została ponownie zidentyfikowana po dekadach uznawania jej za zaginioną. Jej ponowne odkrycie stało się punktem wyjścia do rewizji wiedzy o początkach angielskich dokumentów królewskich oraz kontaktach kulturowych Anglii z kontynentem.
Artykuły
Negocjacje, retoryka i literacka rekonstrukcja w staroangielskim poemacie „Bitwa pod Maldon”
Wikingowie budzili w chrześcijańskiej Europie powszechną grozę, co odzwierciedlają liczne zapisy kronikarskie. Warto jednak zaznaczyć, iż zachowały się źródła wskazujące, że w kontakcie z miejscową ludnością potrafili wykazywać się też dużą pragmatycznością. Niezależnie od zasadniczo militarnego charakteru swych działań, unikali niepotrzebnego ryzyka i sięgali po środki inne niż zbrojna konfrontacja.
Portal prowadzony przez
Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnieul. Kostrzewskiego 1, 62-200 Gniezno
t: 61 426 46 41
e: wczesnesredniowiecze@muzeumgniezno.pl