+
Artykuły
Artykuły
.jpg "Dziejopisarstwo ruskie w dobie apogeum rozdrobnienia")
ARKADIUSZ FILIP SIWKO
Dziejopisarstwo ruskie w dobie apogeum rozdrobnienia
W ciągu XII w. potężne państwo ruskie przekształciło się w konglomerat księstw, których władcy starali się prowadzić coraz bardziej samodzielną politykę. Wiedzę na temat tego momentu dziejowego czerpiemy m.in. z dwóch powstałych wówczas zabytków historiografii: Latopis kijowski dokumentuje rozpad państwa z perspektywy południa, a Latopis suzdalski przedstawia północno-wschodni punkt widzenia.
DR HAB. ŁUKASZ NEUBAUER
Negocjacje, retoryka i literacka rekonstrukcja w staroangielskim poemacie „Bitwa pod Maldon”
Wikingowie budzili w chrześcijańskiej Europie powszechną grozę, co odzwierciedlają liczne zapisy kronikarskie. Warto jednak zaznaczyć, iż zachowały się źródła wskazujące, że w kontakcie z miejscową ludnością potrafili wykazywać się też dużą pragmatycznością. Niezależnie od zasadniczo militarnego charakteru swych działań, unikali niepotrzebnego ryzyka i sięgali po środki inne niż zbrojna konfrontacja.
.jpg "Makbet – historia prawdziwa. Część 2. Wojna klanów")
ARTUR FORYT
Makbet – historia prawdziwa. Część 2. Wojna klanów
W długim poczcie szkockich monarchów trudno o słynniejszą postać jak żyjący tysiąc lat temu Makbet, może poza jedną Marią Stuart. Trudno też zaprzeczyć, że do popularności tego imienia, ale też czarnej legendy Makbeta przyczyniła się tragedia Williama Szekspira. Czy jednak rzeczywiście Makbet był osobą tak mroczną, brutalną i jednoznacznie tragiczną, jakim widział go dramaturg ze Stratfordu? I co tak naprawdę o nim wiadomo?
DR ARKADIUSZ FILIP SIWKO
Wojna i podwójna lojalność na średniowiecznym pograniczu polsko-ruskim
Średniowieczne pogranicze polsko-ruskie to płynna strefa, która rozciągała się od Karpat poprzez dzisiejszą wschodnią Lubelszczyznę aż po Brześć. Obszar ten zazwyczaj kojarzymy z konfliktami, np. o tzw. grody czerwieńskie, które w X–XI w. kilkukrotnie przechodziły z rąk do rąk. Tymczasem głębszy wgląd w źródła ruskie może ukazać nam nieco odmienne i bardziej ludzkie oblicze ówczesnego sąsiedztwa.
.jpg "„Oto jest Powieść minionych lat”, czyli o fundamencie średniowiecznej historiografii ruskiej")
DR ARKADIUSZ FILIP SIWKO
„Oto jest Powieść minionych lat”, czyli o fundamencie średniowiecznej historiografii ruskiej
Kiedy mowa o kulturze intelektualnej średniowiecznej Rusi w pierwszej kolejności przychodzi nam na myśl tytuł najstarszego zachowanego latopisu – „Powieść minionych lat”, a także imię Nestora, czyli możliwego twórcy tego zabytku. Ten najdorodniejszy owoc ruskiej historiografii bywa błędnie uznawany za kronikę albo rocznik. Przyjrzyjmy się zatem jego specyfice.
DR MICHAŁ SAWCZUK
O pozycji kobiet w prawie Wizygotów
W systemie prawnym Wizygotów kobiety cieszyły się wysoką pozycją i szerokimi uprawnieniami. Czym charakteryzowało się prawo rzymskie wizygockie i jaką rolę przewidywało dla kobiet?
DR TOMASZ JANIAK, DR ŁUKASZ KACZMAREK
Góra Lecha w Gnieźnie: na tropie zaginionego palatium
Od przeszło wieku Góra Lecha w Gnieźnie rozpala wyobraźnię historyków i archeologów. To właśnie tutaj, na wzgórzu otoczonym niegdyś wodami jezior i rzeki Srawy, miało bić serce rodzącego się państwa Piastów. Najnowsze badania realizowane w ramach projektu „Ekspedycja Palatium 2025”, prowadzone pod egidą Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie oraz Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej, przyniosły właśnie przełomowe wieści. Choć fundamenty pałacu książęcego wciąż pozostają ukryte głęboko pod ziemią, naukowcy natrafili na ślad, który może stać się „drogowskazem” prowadzącym ich prosto do celu.
MAJA GĄSSOWSKA
W pogoni za głowami – kult czy „lokata kapitału”?
Krzyżowcy przybywający do Inflant bywali świadkami dziwnych dla nich obyczajów praktykowanych tu zarówno przez ugrofińskich Liwów i Estów, jak i Bałtów – Litwinów, Łatgalów i Zemgalów. W łacińskiej kronice Henryka (ok. 1187 – po 1259), zwanego obecnie w polskiej historiografii Łotyszem (w XIX w. „Łotwakiem”), znajduje się wiele takich opisów. Najbardziej szokujący dla nas pozostaje „polowanie na głowy”.
ATUR FORYT
Makbet – historia prawdziwa. Część 1. Potomkowie trzech braci
W długim poczcie szkockich monarchów trudno o słynniejszą postać jak żyjący tysiąc lat temu Makbet, może poza jedną Marią Stuart. Trudno też zaprzeczyć, że do popularności tego imienia, ale też czarnej legendy Makbeta przyczyniła się tragedia Williama Szekspira. Czy jednak rzeczywiście Makbet był osobą tak mroczną, brutalną i jednoznacznie tragiczną, jakim widział go dramaturg ze Stratfordu? I co tak naprawdę o nim wiadomo?
ARTUR FORYT
Tożsamość księcia Wiślan
Anonimowy pogański książę Wiślan jest najstarszym historycznym władcą na ziemiach polskich, dystansując pod tym względem Mieszka I o całe stulecie. A jednak nie posiada w Polsce własnej ulicy, nie patronuje żadnej instytucji, nie poświęcono mu pomnika czy nawet pamiątkowej tablicy, brak też innych form kultywowania pamięci. Czy przez jego pogaństwo? A może tylko anonimowość? Czy jednak na pewno?
Portal prowadzony przez
Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnieul. Kostrzewskiego 1, 62-200 Gniezno
t: 61 426 46 41
e: wczesnesredniowiecze@muzeumgniezno.pl
ZAJRZYJ DO NAS
Godziny otwarcia
od maja do września od 9.00 do 18.00od października do kwietnia od 9.00 do 16.00
