Aktualności
Aktualności
18.11.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
Muzyczna podróż “na drugą stronę”. Wardruna i Helvegen po raz drugi
Norweski zespół Wardruna – znany na całym świecie ze swych poruszających wszelkie zmysły muzycznych kompozycji inspirowanych wczesnym średniowieczem – wydał nową wersję swego najsłynniejszego utworu Helvegen. Film nakręcony pośród majestatycznych krajobrazów Islandii ma już prawie półtora miliona odsłon i opowiada historię podróży „na drugą stronę”.
15.11.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
Wczesne średniowiecze na topie. Rozmowy z ekspertami w nowej książce Szymona Słodowego
Twórca bardzo popularnego kanału „Historyczny Top” na platformie Youtube – Szymon Słodowy – wydał nową książkę gromadzącą głosy znakomitych badaczy wczesnego średniowiecza. Na ponad 400 stronach w popularnonaukowy sposób opowiadają oni o dziejach wczesnośredniowiecznej Polski, przedstawiają odważne hipotezy, obalają nieaktualne teorie, komentują najważniejsze odkrycia ostatnich lat i wytyczają obiecujące kierunki dalszych poszukiwań.
13.11.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
„Stylowa” ceramika, owruckie przęśliki, kamienne kurhany i dzieje pomorskiej katedry w najnowszym Przeglądzie Archeologicznym
Ukazał się 74. tom znanego czasopisma naukowego Przegląd Archeologiczny, które wydawane jest nakładem Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk. Entuzjaści wczesnego średniowiecza znajdą w nim solidną dawkę nowej wiedzy. Artykuły zawarte w tym tomie prowadzą czytelnika od grodu poznańskiego, przez ziemie Pomorza i tamtejsze cmentarzyska kurhanowe, aż ku katedrze w Kamieniu Pomorskim. W numerze przeczytać też można o zdobnictwie ceramiki wczesnośredniowiecznej i wizerunkach świętych z Konstantynopola.
10.11.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
Słońcesław z Żołyni i jego Etno-wędrówki: Wystawa przekrojowa w Muzeum Tatuażu w Gliwicach
W gliwickim Muzeum Tatuażu do 28 listopada trwa przekrojowa wystawa poświęcona twórczości Franciszka Frączka (1908-2006) znanego także jako Słońcesław z Żołyni. Słońcesław był najstarszym członkiem grupy artystycznej Szczep Rogate Serce, utworzonej w latach 30 XX wieku przez niepokornego Stanisława Stacha z Warty Szukalskiego. Spośród wszystkich „szczepowców” to właśnie Słońcesław najdłużej i najwierniej w swojej sztuce eksplorował tematy związane z dawną Słowiańszczyzną, przede wszystkim jej kulturą ludową.
08.11.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
Trzecia edycja Festiwalu Słowiańskości Pod Ślężą w Ślężańskim Ośrodku Kultury w Sobótce - 28.11.2026
Już 28 listopada 2026 roku entuzjaści dawnych tradycji, wierzeń, archeologii i historii Słowiańszczyzny będą mieli okazję wziąć udział w trzeciej edycji Festiwalu Słowiańskości pod Ślężą. Tegoroczne wydarzenie odbywające się w Sobótce obfitować będzie w prelekcje o kulturze chłopskiej, historii wczesnego średniowiecza oraz szerokorozumianej „słowiańskości” w kulturze i sztuce, a także warsztaty, koncerty i inne aktywności.
04.11.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
150 lat badań archeologicznych na Górze św. Wawrzyńca w Kałdusie: Konferencja i wystawa w Toruniu 5-6 listopada 2026
W dniach 5-6 listopada 2026 roku w Muzeum Okręgowym w Toruniu odbędzie się konferencja naukowa połączona z otwarciem nowej wystawy poświęconej badaniom archeologicznym na Górze św. Wawrzyńca w Kałdusie. Od momentu kiedy wbito tam pierwsze szpadle – a miało to miejsce w 1876 roku – minęło już 150 lat. Jest to więc doskonała okazja, aby podsumować wiele sezonów poszukiwań, przypomnieć najważniejsze odkrycia i wytyczyć nowe kierunki dyskusji naukowych nad miejscem, które stanowi dziś jeden z najważniejszych punktów na mapie polskiego wczesnego średniowiecza.
31.10.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
Bolesław Chrobry. Człowiek i dzieło – nowa dwutomowa publikacja Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie
Rok 2025 obfitował w liczne inicjatywy kulturalne i naukowe związane z jednym z najbardziej doniosłych wydarzeń, jakie miały miejsce we wczesnopiastowskiej Polsce przed dokładnie 1000 lat – wydarzeniem tym była oczywiście koronacja Bolesława Chrobrego. Chcąc przypomnieć i uczcić pamięć pierwszego polskiego króla, w całym kraju odbywały się tematyczne festiwale, prelekcje, konferencje naukowe oraz wystawy. Trwałym świadectwem tych hucznych obchodów są też wydane niedawno publikacje, a w tym także najnowsza, dwutomowa praca pod redakcją Dariusza Andrzeja Sikorskiego oraz Eweliny Siemianowskiej pt. „Bolesław Chrobry. Człowiek i dzieło”.
26.10.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
Slavia Aniqua – Nowy numer czasopisma pełen „słowiańskości”
Właśnie ukazał się najnowszy 67 numer znanego i cenionego czasopisma naukowego Slavia Antiqua, które porusza różnorodne zagadnienia związane z archeologią, historią oraz językoznawstwem świata słowiańskiego. Na numer składa się 10 artykułów a także dwie recenzje i relacje z konferencji.
21.10.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
Piast Superwomen – nowa wystawa czasowa w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie
18 października w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie otwarto nową wystawę czasową pt. "Piast Superwomen". Wystawa poświęcona jest piastowskim księżniczkom, księżnym, królowym i mniszkom – zarówno tym, których imiona i dzieje przetrwały na kartach dawnych kronik, jak i tych, których historie spowite zostały mgłą czasu. Wystawa potrwa do 17 października 2027 roku.
18.10.2026
DR HAB. LESZEK GARDEŁA
Czy kamienice śnią o średniowieczu? Detal, mit i historia w secesyjnym Poznaniu
Wędrując ulicami miast – zaspani, zamyśleni, zapatrzeni w ekrany telefonów albo przejęci obowiązkami w pracy i domu – nierzadko dostrzegamy misterne motywy i symbole umieszczone przez dawnych artystów na otaczających nas budynkach z dawnych lat. Czasem warto więc choćby na chwilę zwolnić tempo, wziąć głęboki oddech, i zamiast wpatrywać się w świecący ekran telefonu spojrzeć do góry na imponujące elewacje kamienic powstałych w pierwszych dekadach XX wieku. Potrafią one nie tylko zachwycić nas swoim ponadczasowych pięknem, ale także ukazać pasjonujące „wizualne historie”, które nawiązują między innymi do… epoki średniowiecza. Wiele takich kamienic znaleźć dziś można w Poznaniu.
Portal prowadzony przez
Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnieul. Kostrzewskiego 1, 62-200 Gniezno
t: 61 426 46 41
e: wczesnesredniowiecze@muzeumgniezno.pl