Aktualności

W czwartek 22 kwietnia 2021 r. o godz. 18.30 odbędzie się wykład online „Rośliny w diecie dawnych społeczeństw”, który wygłosi prof. Aldona Mueller-Bieniek, pracownik naukowy Uniwersytetu Warszawskiego. Wykład będzie dotyczyć metod pracy archeobotanika, charakteru materiałów stanowiących podstawę jego badań oraz środowiska i jego wpływu na model paleodietetyczny. Organizatorem jest Koło Bioarcheologii Uniwersytetu Warszawskiego. 

Archeobotanika to jak sama nazwa wskazuje nauka z pogranicza archeologii i botaniki. Zajmuje się ona badaniem wzajemnych związków między człowiekiem a światem roślin w przeszłości. Dlatego też stanowi jedną z dziedzin archeologii środowiskowej skupiającej się na rekonstrukcji relacji między środowiskiem przyrodniczym i rozwojem kulturowym człowieka w przeszłości i opierającej się na wynikach badań archeologicznych, przyrodniczych, etnograficznych oraz historycznych.

Przedmiotem badań archeobotanicznych są szczątki roślin, czyli nasiona i owoce, drewno, kłącza, bulwki, fragmenty liści, a nawet - ziarna pyłku (!). Mogą to być szczątki spalone (np. wskutek pożarów) lub wysuszone (ze względu na suchy klimat), ale również odciski nasion czy owoców pozostawione na naczyniach ceramicznych lub na fragmentach polepy używanej w konstrukcji budynków. Tak różnorodny materiał badawczy pozyskuje się poprzez wypłukiwanie wodą z próbek ziemi pozyskiwanych podczas wykopalisk archeologicznych. Identyfikacja i interpretacja materiału wymaga nie tylko wiedzy z zakresu botaniki (np. budowy roślin, ich wymagań ekologicznych i przydatności dla człowieka), ale także archeologii (o działalności człowieka w poszczególnych okresach dziejów, charakterze i rodzaju stanowiska itp.). 

Wbrew pozorom badania archeobotaniczne nie są nowością w świecie nauki, a rozwijają się nieprzerwanie od XIX w. Obecnie ich zakres jest bardzo szeroki i obejmuje m.in. studia nad uwarunkowaniami przyrodniczymi dawnego osadnictwa oraz jego oddziaływaniem na środowisko, w tym na proces przystosowywania się roślin do zmian środowiskowych zachodzących w rezultacie działalności człowieka. Wyniki badań archeobotanicznych pozwalają nie tylko na określenie sposobów wykorzystywania roślin dzikich czy gospodarowania roślinami uprawnymi przez człowieka na przestrzeni wieków, ale też przyczyniają się do odtworzenia innych jego działań związanych np. z budownictwem, handlem, sezonowością i zasiedlaniem terenu, lecznictwem, czynnościami kultowymi, pozyskiwaniem i konsumpcją żywności, metodami hodowli zwierząt. Równie szeroki jest zakres chronologiczny badań archeobotanicznych -  prof. Aldona Mueller-Bieniek zajmuje się pozostałościami roślin pochodzących ze stanowisk archeologicznych datowanych od epoki neolitu po nowożytność, w tym także z okresu wczesnego średniowiecza (np. z obszarów plemion pruskich czy średniowiecznego Krakowa).

O tajnikach fascynującej pracy archeobotanika i jej efektach możecie dowiedzieć się z wykładu, który bedzie dostępny za pośrednictwem platformy google.meet. Więcej szczegółów znajdziecie na stronie Facebook  należącej do organizatora wydarzenia.

Jeśli przegapiliście wykład a wciąz jesteście głodni wiedzy o archeobotanice polecamy anglojęzyczną stronę Integrated Archaeobotanical Research Project, na której znajdziecie wyczerpujące tutoriale o każdym aspekcie tej interesującej dyscypliny naukowej. Możecie też napisać maila na adres naszego serwisu, a prześlemy Wam prezentację z wykładu, na co otrzymaliśmy zgodę jej autorki prof. Aldony Mueller-Bieniek.  

Zapraszamy !!!

________________
Ewelina Siemianowska (ur. 1981) historyk i archeolog, oba kierunki ukończyła na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Interesuje się wczesnym średniowieczem, w tym zwłaszcza osadnictwem i komunikacją, którym poświęciła szereg artykułów naukowych. Jest redaktorem portalu wczesneśredniowiecze.pl.